Respons

Afl. 7 – Werknemers en vakbonden

Als je er niet voor blijft staan en waken, gaat het weg. Die waarschuwende woorden van Zamaney Menso bleven ons bij nadat we met haar spraken in het vakbondshuis van FNV in Rotterdam.

In Nederland zijn de rechten van werknemers in de architectuur bij wet best goed geregeld. Er zijn vakbonden en er is een CAO die ook geldig is voor bureaus die geen lid zijn van de BNA, en zelfs voor ZZP’ers. Maar tegelijkertijd zijn relatief weinig architecten vakbondslid, wordt de CAO niet altijd nageleefd, en er is maar weinig kennis en ervaring om ook van die rechten gebruik te maken. Jan Peter Wingender, architect en BNA-bestuurslid, waarschuwde er deze week voor dat de CAO zijn algemene geldigheid kan verliezen als te weinig bureaus lid blijven van de BNA – met als gevolg dat de bodem onder de markt wegzakt. 

Arbeidsovereenkomsten, ondernemingsraden, overwerk. Het klinkt allemaal bepaald niet sexy. Maar wat als werkenden (jij dus!) een hefboom kunnen zijn voor een verandering en verduurzaming van de architectuurpraktijk? Hoe verhoudt de werkvloer zich tot systeemverandering in de architectuur? En als je je wil organiseren, hoe doe je je dat dan?

In deze aflevering onderzoeken we met architecten Ewout de Bleser en Willie Vogel hoe architectuur zien als werk, niet ten koste hoeft te gaan van de schoonheid van het vak. Ana Melgerejo Lopez, architect en lid van de ondernemingsraad bij MVRDV, vertelt hoe medezeggenschap leidde tot vermindering van overwerk en geeft een handleiding medezeggenschap voor architecten. En Zamaney Menso vertelt ons hoe de vakbond eigenlijk werkt, en waarom ook jij beter lid kunt worden. 

Deze aflevering was lang in de maak: al in de lente van 2022 sloten we ons voor het eerst aan bij een bijeenkomst van wat later de Netherlands Angry Architects zou worden, en sindsdien zijn we op verschillende manieren betrokken bij het onderwerp. We hopen dat hij jullie beter wegwijs maakt in de wereld van werk. 

---

Shownotes

Boek Marisa Cortright: “Can this be? Surely this cannot be?” Architectural Workers Organising in Europe

Ons artikel op Archined – Architecten, zet die ego’s opzij en verenigt u

Reisorganisatie ​​Archipel

Rondetafelgesprek over architectuurbeleid in de Tweede Kamer – www.tweedekamer.nl/debat_en_vergad…s?id=2023A05178

Lancering Jaarboek Architectuur in Nederland – dezwijger.nl/programma/een-jaar…ctuur-in-nederland

Hans Teerds’ essay: De Ruimte die we delen – valiz.nl/publicaties/de-ruimte-die-we-delen

CAO voor architecten – www.sfa-architecten.nl/wp-content/up…er-opmaak.pdf

Word lid van FNV – www.fnv.nl/
Of van CNV – www.cnv.nl/lid-worden/
Of kom naar een evenement van NAA! – www.instagram.com/netherlandsangryarchitects/

Sectoranalyse: duurzame inzetbaarheid in architectenbranche – www.sfa-architecten.nl/human-factor/…ectenbranche/

Rijksoverheid: Wanneer is een ondernemingsraad verplicht? – www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/on…d-or-verplicht

Boek Isabel Ferreras, Julie Battilana, Dominique Méda (voorwoord door Catelene Passchier): Democratiseer ons werk! – www.starfishbooks.org/product/isabel…seer-ons-werk/

Internationale vakbondsinitiatieven in de architectuur:
The Architecture Lobby – architecture-lobby.org/

België:
– belgian architects united/wanorde van architecten: www.instagram.com/belgianarchitectsunited/
– dear architects: www.instagram.com/dear_architects/

UK:
– United Voices of the World – Section of Architectural Workers: uvw-saw.org.uk/